Hoe “tijd- en cultuurgebonden” is de Bijbel?

Print

Romeinen 1:28

Omdat ze het beneden hun waardigheid achtten God te erkennen, heeft God hen overgeleverd aan hun eigen onbetrouwbaarheid en doen ze wat verwerpelijk is.

In een kleine discussie op Facebook kwam, naar aanleiding van de vraag of een vrouw prediken kan in de kerk, het volgende naar voren:

“tijd en cultuur, achtergrond! [..] Maar ja, daar gaan we voor het gemak maar even aan voorbij, want dat komt ons mannen wel beter uit…  Aan mijn neus man! Als we die tekst willen gebruiken: dan wel graag in context van tijd en cultuur… Dank u!”

De algemene teneur is, tegenwoordig, vaak dat de Bijbel in onze tijd, in onze cultuur, anders uitgelegd moet of kan worden dan dat deze indertijd bedoeld is. Want: “Je moet het plaatsen in de context van die tijd”.In hoeverre is dat waar? Is de Bijbel “cultuurgebonden”, of “tijdgebonden”?

Denk bijvoorbeeld aan vraagstukken als:

  • het huwelijk en samenwonen;
  • vrouwelijke predikanten en/of oudsten;
  • homoseksuele relaties.

Is het zo dat de Bijbelse bepalingen daarover, nu, “in onze tijd” niet meer geldig zijn omdat ze in dié tijd, dat de Bijbel geschreven was, werden ingegeven door de toenmalige normen en waarden?

Eigenlijk een beetje een vreemde gedachtengang of vraagstelling als je het goed bekijkt. Want: maak je daarmee God niet onderworpen aan onze cultuur, onze opvattingen?

Immers, we gaan er toch vanuit dat God’s Woord is vervat in de Bijbel. Dat het Zijn Woord is wat we in de Bijbel aantreffen? En, de tweede vraag die opkomt is deze: als het Woord van God onderhevig is aan de erosie van tijd en cultuur, welke culturele opvatting is dan maatgevend bij de beoordeling er van? Is dat de Europese opvatting? Of meten we de Bijbel af aan de hedendaagse opvattingen in Afrika, of Azië, Zuid-Amerika? Welke culturele opvatting is dan bepalend over hoe de Bijbel uitgelegd zou moeten worden? Of, de derde optie: gaan we hoe de Bijbel indertijd dingen verwoorde afmeten aan de culturele opvattingen van toen?

Maar weet u wel wat die opvattingen waren? Paulus bijvoorbeeld schrijft juist over de cultuur uit die tijd wanneer hij schrijft over homoseksualiteit, en de algemeen heersende cultuur en immoraliteit tóen was, qua opvattingen op dat gebied, vergelijkbaar met nu! Ingeval u het niet wist: Keizer Nero bijvoorbeeld was openlijk een relatie aangegaan met een man (a). Sterker nog, alleen Keizer Claudius had géén mannelijke bedgenoten! Daarnaast kende men hoererij in vele vormen, inclusief de ‘tempelprostitutie’. Juist tegen die cultuur komt Paulus, geleid door Gods Geest, in verzet. Het is die heidense, ongeestelijke, verwerpelijke cultuur waarvan hij door God geïnspireerd stelt dat zij verwerpelijk is en wij als Christenen “geheel anders” moeten zijn. Juist Christenen dienen er andere normen en waarden op na te houden.

Welnu,.. tijd, cultuur en achtergrond? Onze west-Europese “beschaving” is niet zoveel anders dan de Grieks-Romeinse beschaving. Is nu onze beschaving de maatstaf? Moeten wij nu opeens gaan zeggen dat toen “de tijd heel anders was” en menen dat de voorschriften “tijd- en cultuurgebonden” zijn? Als dat al zo is, dan blijven ze juist overeind want onze huidige maatschappij is nog steeds net zo verdorven als toen. De argumentatie zoals aangevoerd kan dan ook niet staande blijven.

—-

(a) http://nl.wikipedia.org/wiki/Homoseksualiteit_in_het_Oude_Rome

Print