Tag: Profeet

Hij gaf ons Profeten (Bijbelstudie)

cover_hij-gaf-ons-profetenDe Bijbel bestaat voor een zeer groot deel uit profetie, voornamelijk in het Oude Testament. Maar, hoe om te gaan met deze oudtestamentische profetie en wat kunnen we er vandaag nog uit en van leren?

In deze schematische Bijbelcursus, gebaseerd op de video-lessen van dr. Pratt (Third Millenium Ministries) behandelen we onder andere de volgende onderwerpen:

  • Essentiële Hermeneutische Principes
  • Taak van de Profeet
  • Het Volk van het Verbond
  • De Dynamiek van het Verbond
  • Historische analyse van profetie
  • Literaire analyse van de Profeten
  • Het doel van voorspellingen
  • Eschatologie

Deze schematische lessen zijn verder voorzien van links naar de originele, Engelstalige, video’s van Dr. Pratt. De serie is zodanig vormgegeven dat niet alle teksten zijn uitgeschreven, het is dus een studie-handboek waarbij u zelf de Bijbel ter hand kunt nemen om studie te maken van het onderwerp.

Download de cursus (PDF, 34 pagina’s)

Jesaja

In een kort stukje iets schrijven over de grote profeet Jesaja is, uiteraard, absoluut géén recht doen aan dit boek. Ik kan in deze samenvatting dan ook alleen maar de hoofdlijnen vermelden.

Het boek, genoemd naar de schrijver, beslaat een lange periode van maar liefst vier Koningen van Juda. Zijn profetische bediening besloeg dan ook een periode van ongeveer 40 jaar, tijdens de 2e helft van de 8e eeuw voor Christus. Zijn naam, Jesaja, betekent “Redding door de Here” of “Redding is de Heer” (Bijbels Woordenboek). Namen in de Bijbel hebben vaak een profetische lading. Zo ook in dit geval; de naam van de profeet is eigenlijk ook hét grote thema van het boek! Jesaja beschrijft niet alleen de redding van het volk uit de handen van de vijand en het herstel van land en volk -door Kores, Jesaja 45:1- maar een veel grótere toekomstige verlossing voor het volk wordt eveneens door hem geprofeteerd; de komst van de Messias, die niet alleen het volk maar de gehele aarde zou bevrijden!

Profeet van het Evangelie
Er is geen boek in het Oude Testament, de Psalmen uitgezonderd, dat zo vaak geciteerd is in het Nieuwe Testament als het boek Jesaja. Hij wordt dan ook wel de Profeet van het Evangelie genoemd. Vanuit het boek Jesaja is het zelfs mogelijk een redelijk gedetailleerd beeld te schetsen van het leven en werk van de Here Jezus zónder de Evangelieën te kennen! Des te opmerkelijker is het dat desondanks een groot deel van het (gelovige, orthodoxe) Joodse volk deze Messias, Christus Jezus, verwierp en nog steeds verwerpt!

Messiaanse Rijk, JesajaJesaja’s profetieën over de Messias, evenals uiteraard de profetieën van de andere profeten over de Messias, zijn allemaal accuraat vervuld. We denken hierbij bijvoorbeeld aan de maagdelijke geboorte, de afstamming van Jesse, de dienstknecht die God’s wil vervuld, de Man van Smarten, en, uiteraard, het Lam dat ter slachting werd geleid. Deze, en andere, profetieën werden door Jesja gedaan ruim 700 jaar voor de Messias daadwerkelijk kwam!

Ook schrijft Jesaja uitgebreid over het komende Messiaanse rijk, waar “de leeuw en het lam samen weiden” (foto).

Structuur van het boek
Het boek Jesaja is te zien in twee delen die duidelijk onderscheiden zijn van elkaar. Zelfs zo duidelijk dat bijbelcritici zelfs van mening zijn dat er sprake is van twéé verschillende schrijvers (en sommigen menen zelfs drie). Deze critici benádrukken de verschillen, die er ontegenzeggelijk zijn, maar verontachtzamen de overéénkomsten, die er óók zijn.

De critici spreken dan ook van “een verzameling van profetische teksten die in de loop van ongeveer drie eeuwen zijn overgeleverd en uiteindelijk als één geheel op schrift zijn gesteld” (Inleiding op Jesaja, NBV-vertaling!). Met deze anotatie wordt het boek Jesaja niet als profetisch woord van God gezien maar als “overleveringen” van een (ongenoemd aantal) profeten of mensen. De Goddelijke inspiratie wordt daarmee terzijde gezet en tevens wordt de suggestie gewekt dat “profetie” pas nádat het e.e.a. had plaatsgevonden werd opgeschreven en vervolgens “ge-antidateerd”. Oftewel; alsof het Woord van God “valsheid in geschrifte” bevat! Bewijzen levert men niet, het is allemaal gebaseerd op “men meent”, “men denkt”, “velen menen”, etc.

In zijn algemeenheid kunnen we stellen dat het boek Jesaja in het éérste deel spreekt over het oordeel van God en in het twééde deel spreekt over de troost die God geeft. Hier ziet hij voorbij de Babylonische ballingschap en verkondigd de terugkomst naar het land als een voorafschaduwing van een nog gróter gebeuren; de toekomstige verlossing door de Messias. Vanuit dit standpunt ziet Jesaja de ballingschap als “iets dat reeds voorbij is” en verheugd zich erover dat dit zo zal zijn, terwijl de ballingschap pas honderd jaar ná zijn leven plaats ging vinden! Zowel in het éérste als twééde deel van Jesaja zien we dit thema terugkeren. In het tweede deel kondigt Jesaja -eerder genoemd- aan dat Kores het volk Israël zal laten terugkeren naar hun land. Hier ziet Jesaja dus bijna 300 jaar in de toekomst. We lezen over de historische vervulling hiervan in II Kronieken en Ezra.

In hoofdstuk 53 lezen we over het lijden en sterven van Christus -naar aanleiding van dit gedeelte predikte Filuppus het Evangelie aan de Ethiopiër, Handelingen 8:34,35). De slothoofdstukken van Jesaja (58-66) gaan over de glorie van- en voor Israël, God’s doel met Zijn volk, waarbij er een sterk contrast is tussen de opstandige ongehoorzamen en de gelovigen.

De “tweedeling” in Jesaja is eenvoudig te onthouden omdat er zich iets wonderlijks voordoet met dit boek: er zijn 66 hoofdstukken, net als het aantal bijbelboeken. Nu telt het Oude Testament 39 boeken. En het Nieuwe Testament 27 boeken. Dit komt precies overeen met de deling van Jesja: de eerste 39 hoofdstukken vormen het éérste deel (het oordeel) en de laatste 27 hoofdstukken het twééde deel (de troost!). Niet alleen komt het aantal hoofdstukken en de verdeling ervan in Jesaja daarmee overeen met het aantal boeken en de verdeling van het Oude- en Nieuwe Testament, óók de thematiek van de inhoud komt overeen! Het Oude Testament is “de wet”, die de mens óórdeelt, het Nieuwe Testament is het Evangelie, dat de mens tróóst en genade schenkt!

Bijbelcritici
Ik wil, tot slot, nog terugkomen op de bijbelcritici. Zij menen met hun kritiek het boek Jesaja te ontkrachten. Dat wil zeggen; men suggereert dat het boek grotendeels pas is geschreven nádat de Babylonische ballingschap een feit was ja zelfs ná de terugkeer van het volk naar Israël tot stand is gekomen. Daarmee ‘afdoend’ aan het Woord van God als zou dit boek niet profetisch zijn. Men ziet echter daarbij iets heel belangrijks over het hoofd. Want als dit boek ná de ballingschap zou zijn samengesteld uit ‘diverse overleveringen’ dan zouden de profetieën aangaande de komst van Christus ook ‘achteraf’ geschreven moeten zijn. En we weten inmiddels -zie bijvoorbeeld de verwijzing naar Filippus- dat dit niet juist is. Het kan mijns inziens niet bestaanbaar zijn dat een deel van het boek “frauduleus” is (achteraf op schrift gesteld, ná de gebeurtenissen die beschreven zijn) en een ánder deel profetieën bevat die minitieus zijn uitgekomen!

Daarnaast is de verdeling van het boek, en de overeenkomst met de Bijbelse boodschap, absoluut niet toevallig te noemen. En verder is de thematiek zo verschillend tussen de beide delen dat daardoor er inderdaad verschillen zijn maar, zoals ook eerder aangegeven, de overéénkomsten daardoor nog duidelijker zijn te zien (bijv. de profetieën aangaande de Messias in zowel het éérste als het twééde deel). En tot slot willen we de critici op het volgende wijzen:

ruim 2700 jaar hebben de Joden én Christenen geloofd dat Jesaja de auteur van het boek was. Dat de profetieën door God bij monde van Jesaja gegeven waren. De Apostelen, de vroege kerkvaders, de Joodse rabbijnen, de Farizeeën.. zouden zij allemaal tekort hebben geschoten in hun kennis van de Wet en de Profeten? Zouden, wanneer Jesaja’s profetieën niet door deze grote profeet zélf, of zijn schrijver(s), op schrift zijn gesteld deze profetieën niet allang als bedrog zijn weggedaan? Het is te zot voor woorden om te veronderstellen dat een dergelijke falsificatie door de schriftgeleerden en Farizeeën zou zijn toegestaan en aan de woorden van fraudeurs zo’n waarde zou worden gehecht!

Bijbelcritici hebben echter maar één doel: de Bijbel “kritisch” benaderen. Voor het begrijpen van God’s Woord echter is één ding noodzakelijk: gelóóf. Door hun houding en kritiek maken zij duidelijk géén geloof te hechten aan God’s Woord. Waarom zou ik, of wie dit ook maar leest, daarom ook maar énige waarde hechten aan hun beweringen?

Bronnen:

  • Survey of the Old Testament, #2, Moody Bible Institute;
  • Bijbels Woordenboek, Dr. L.A. Snijder;
  • Biblija;
  • Nieuwe Bijbelvertaling, 2004, Inleiding op Jesaja

Zie ook:

De Profeten (introductie)

De boeken Jesaja t/m Maleachi worden over het algemeen aangeduid als de ‘profetische boeken’. Wanneer we de term ‘profetie’ gebruiken, denken de meeste van ons aan toekomst voorspellen. Dat is de betekenis die wij tegenwoordig er namelijk gewoonlijk aan geven. Dit is echter niet de oorspronkelijke betekenis.

Een profeet, in de Bijbel, is iemand die door God geroepen werd in tijden van óngeloof en geestelijke afval. De profeet had als taak tot de mensen te spreken námens God en Zijn boodschap over te brengen. Dit ging over actuele zaken (meestal gepaard met oordeel aanzegging), schouwen en uitleggen van het verléden (onderwijs) én, .. het schouwen of “voorspellen” van de toekomst. De taak van de profeet is daarmee essentieel anders dan, tegengesteld aan, die van de priester. Een priester representeerde de mens naar God toe, de profeet representeert God naar de mens toe.

Soms was een priester geroepen tot profeet. Voorbeelden hiervan zijn Jeremia en Ezechiël. Maar over het algemeen is er sprake van een gescheiden bediening.

Toekomst ‘zien’
Het zien van de toekomst was een teken dat een profeet door God geroepen was. Vooral de ‘korte termijn profetie’ was hierin een belangrijk teken, een bevestiging, dat een profeet door God geroepen was. Tijdens zijn leven kwamen de profetieën die hij had gedaan uit en daardoor konden de mensen zien dat hij door God aangesteld was, aangezien zijn profetie uitgekomen was. God bevestigde a.h.w. dat de profeet námens Hem had gesproken daardoor.

In de geschiedenis van Israël zijn er altijd profeten geweest. Na de verdeling van het Koninkrijk in twee delen echter waren zij prominenter aanwezig. In het bijzonder nadat éérst Israël (ook wel Efraïm genoemd) en later Juda steeds verder wegzonken in afvallig gedrag. De priesterstand faalde in haar taken, evenals de koningen. Daarom bediende God zich meer en meer van profeten, mannen Gods, om het volk tot berouw en inkeer te roepen.

Scofield schrijft hierover:

Het is noodzakelijk het Israëlitische karakter van de profetische bediening te zien. Over het algemeen is zijn voorspellende werk gerelateerd aan zijn lokale en directe bediening. Het is niet didactisch en abstract, maar is gericht op het volk van het Verbond; hun zonde en mislukking maar tevens hun toekomstige glorie. De heidenen worden gebruikt voor het tuchtigen van het volk, en daarvoor geoordeeld, maar ook om de genade te delen die nog getoond zal gaan worden aan Israël.

Niveau’s van kennis
Het interpreteren van de profeten is niet altijd even eenvoudig. We moeten dan ook onderkennen dat er vier niveau’s zijn van kennis:

  1. Er zijn algemene feiten over de Bijbel, kennis hiervan, die algemeen is. De “grote waarheden” welke elke gelovige kent en weet. Zelfs de óngelovige kan hier kennis van nemen en veel er van begrijpen. We kunnen het Evangelie kennen. We kunnen kennis hebben van het Christelijke leven. De algemene lijnen kennen van de profetie. Met dankbaarheid en nederigheid kunnen we dan zeggen: “Ik weet dat”.
  2. Er zijn andere zaken waarvan we kennis hebben in die zin dat we een sterke overtuiging hebben dat iets op een bepaalde manier uitgelegd dient te worden. We weten en onderkennen echter ook dat er hier sprake is van interpretatie en dat deze kan verschillen van de interpretatie van andere gelovigen. Interpretatie is immers het werk van mensen (uitleg geven aan gedeelten). Soms worden interpretaties als feiten gepresenteerd. Dit is niet juist.
  3. In de derde plaats zijn er zaken welke absoluut niet als vaststaande feiten te presenteren zijn. In dat geval spreken we over een overtuiging. Een overtuiging wordt vaak verward met- of gelijkgesteld aan een interpretatie maar dit is eveneens niet juist!
  4. Tot slot zijn er zaken waarvan we absoluut géén kennis hebben en/of absoluut géén zekerheid over hebben. Het is geen schande om toe te geven dat we soms van bepaalde zaken in de Bijbel geen idee hebben wat het betekent. Het feit dat het namelijk God’s Woord is, is tevens een garantie dat er zaken in voorkomen die ver boven ons verstand uit gaan!

Dit onderkennen en ten volle beseffen zal ons met de nodige terughoudendheid en respect voor God’s Woord de profeten doen bestuderen.

Er is veel schade gedaan op het gebied van kennis en uitleg van de profetieën door eigenwijze en eigengereide uitleggers die meenden dat zij álle kennis bezaten en weigeren bovenstaande onderscheid te zien laat staan op zichzelf toe te passen. We moeten daarom altijd voorzichtig zijn bij het interpreteren van de profetieën, en de Bijbel in zijn algemeenheid, en zeker géén eigen meningen -welke er absoluut niet in staan- gaan ínlezen in God’s Woord.

Christus Jezus centraal!
Alle profetie wijst –direct of indirect– op Christus.

Openbaringen 19:10
“Want het getuigenis van Jezus is de geest der profetie”.

Het effect van het bestuderen van de profetie zou daarom moeten zijn dat het ons (hoe vreemd dit ook mag klinken) niet in de eerste plaats zicht op de toekomst geeft, hoewel belangrijk, maar onze levens hier en nu verandert. De studie van de profetieën wordt gepresenteerd, in de Bijbel, als een praktische, levensveranderende, zaak. Het is gewoon niet mogelijk de profetieën te lezen zonder dat het invloed zal hebben op het leven van de gelovige! Want, dat moeten we niet uit het oog verliezen: om de profetieën te laten ‘werken’ in onze levens is het noodzakelijk (ze) zélf te geloven én toe te passen in onze eigen levens. Wie niet gelooft zal weinig leren van de studie van de profetie.

Het levensveranderende aspect van de profetie is kort als volgt samen te vatten:

  • de inhoud van de profetie op de actuele toestand van de mens, in dit geval Israël. Een volk, een mens, welke in zonde leeft en God verwerpt kan tot Hem niet meer naderen. Dit geldt niet alleen voor Israël maar ook voor ons. De oproep om te breken met de zonde is daarom ook vandaag, ook voor de gelovige, nog steeds actueel.
  • de komst van de Messias was voor Israël maar ook voor ons. De profetieën wijzen op de komst van deze verlosser, die de harten zal reinigen en de zonden zal afwassen. Ook dit moet in onze levens elke dag een realiteit zijn.

Wanneer de profetie niet op deze manier in onze levens werkt, dan zullen we, net als Israël, geoordeeld moeten worden. Dan zijn we ver van God verwijderd! Wanneer het wél zo is dat de profetie op deze manier in onze levens (in)werkt, dan is de vólgende stap het zien van de heerlijke toekomst voor ons maar óók voor Israël. Dan is óók de profetie van het OT een sleutel tot het verstaan van onze toekomst en zien we uit naar de vervullingen er van. Niet alleen voor Israël, ook voor ons zelf! Maar éérst dienen we de lessen die geleerd kunnen worden toe te passen: onderkennen van onze zonde en toegeven dat we op de verkeerde weg zijn, overgave aan Christus, geloof hechten aan Zijn verlossende werk, tot vergeving van de(ze) zonde..

Niet compleet
Het Oude Testament, en de profetieën daarin, zijn niet compleet zonder het Nieuwe Testament. Het Oude Testament is absoluut God’s Heilige, geïnspireerde, Woord. Maar zonder het Nieuwe zullen we het Oude nooit kunnen begrijpen en, vaak, andersom ook niet. De vele Messiaanse profetieën in het OT bijvoorbeeld kunnen niet begrepen worden wanneer we niet de (gedeeltelijke) vervulling er van zien in- of de uitleg kennen vanuit het NT. Wie alleen het OT leest zal bijvoorbeeld hetzelfde probleem hebben met het begrijpen van de profetie als dat de profeten soms zelf hadden. Met name het feit dat de profeten de twéé komsten van Christus niet zagen (zie hier ook weer de eerdere relatie tot Israël voor wat betreft de profetie!) bemoeilijkt, wanneer we het NT niet zouden hebben, het begrip van de OT-ische profetie.

Indeling van de profeten
Jesaja tot/met Maleachi zijn 17 boeken. Ze zijn te verdelen in of naar hun ‘doelgebied’: Israël en Juda. Daarnaast zijn ze onder te verdelen in “vóór de Ballingschap (van Juda)”, “tijdens de Ballingschap (van Juda)” en “ná de ballingschap (van Juda)”.

De indeling naar “grote” en “kleine” profeten, zoals in onze moderne Bijbels is gedaan, is historisch onjuist (de Hebreeuwse Bijbel, het OT, kent daarom ook een andere indeling!) en niet chronologisch.

De sleutels tot het lezen van de profeten zijn:

  • (persoonlijk) geloof;
  • de twéé komsten van de Messias:
  1. als “de lijdende knecht”, die voor de zonde stierf;
  2. als Koning van Israël, die “de wereld zal hoeden met een ijzeren staf”.
  • de “doctrine van het overblijfsel” (Jesaja 10:20);
  • de “doctrine van de dag des Heren” (Jes. 2:10-22);
  • de “doctrine van het Koninkrijk” (Zach 12:7-9, Luk 1:31-33)

Bij het bestuderen van de profeten mag verder niet vergeten worden dat we niet zomaar een paar verzen uit de tekst kunnen lichten en menen die te kunnen verklaren. De gehele ‘scope’, het verband of de context, moet in ogenschouw worden genomen!