Het is me in jaren niet overkomen: een lege CMOS batterij in een computer. Hoewel er wordt gezegd dat de levensduur van een CMOS batterij zo’n drie tot vijf jaar is, is mijn ervaring heel anders. Ik heb zeker al 25 jaar geen lege CMOS batterij gehad, laat staan dat ik die moest vervangen.
Wat doet een CMOS batterij?
Een CMOS batterij zorgt ervoor dat de computer de datum, tijd en BIOS/UEFI-instellingen onthoudt wanneer de computer is uitgeschakeld. De belangrijkste UEFI/BIOS instellingen zijn het bepalen vanaf welk apparaat (SSD, USB-stick, CD/DVD) de computer opstart, of secure boot wordt gebruikt, instellingen voor CPU, geheugen, enzovoorts.
De desktopcomputer in m’n studio, een Acer Aspire uit 2020, wordt niet zoveel gebruikt. En staat dan niet aan de stroom. Daar zit precies het probleem: dan moet de batterij het BIOS op spanning houden en kan de PC niet (een heel klein beetje) netstroom gebruiken hiervoor.
Studio plat
Vanmiddag wilde ik na het werk even snel een akoestisch demo’tje opnemen. Toen ik de computer opstartte kreeg ik een foutmelding over het BIOS. Duidelijk, lege CMOS batterij. Dus even datum en tijd instellen, instellingen opslaan en klaar toch? Dus niet.
Na opnieuw opstarten startte Linux Mint met een zwart scherm en een weinig informatieve prompt over initramfs.
Google to the rescue? Daar werd ik niet vrolijk van!
“Linux Mint initramfs. To fix this, identify the corrupted partition using ls in the prompt, run fsck -y /dev/sdXX to repair it, then type exit to continue booting.”
Een corrupte partitie of schijf? Hopelijk was het niet zó erg. Wellicht iets in de laatste update van Linux? Dus terug naar oudere kernels, in ‘rescue modus’.. het mocht allemaal niet baten.
Verdwenen harde schijf?
Dus toch de schijf? De ‘bootdisk’, waar Linux Mint op staat, was “spoorloos verdwenen” en niet meer terug te vinden of te mounten. Ook als ik met een USB stick (Linux Mint live) de desktop opstartte zag ik de schijf niet meer. Ik kreeg sterk de indruk dat de schijf dus toch kapot zou zijn of op zijn minst corrupt.
Er zitten in deze desktop twee harde schijven: één SSD en één, voor backups, reguliere HDD schijf. Die zag ik wel (bijvoorbeeld met Gparted of in de terminal met lsblk -f).
Het werd een lange zoektocht naar informatie en eventuele fixes, dingen uitproberen maar niets werkte. Aan Google’s Gemini (AI) heb je in dit geval niet veel qua oplossingen. Het was allemaal dood spoor. Ik dacht zelfs aan een complete herinstallatie, maar aangezien de schijf waar Linux Mint op stond niet herkend werd was dat ook geen optie.
AHCI
En opeens kreeg ik een brainwave. Iets soortgelijks had ik ook een keer met een laptop meegemaakt. Met Windows10 weliswaar, maar het probleem leek hetzelfde; een ‘ontbrekende’ harde schijf.
Het gaat bij de desktop om een M.2 SSD. En daar zat het probleem. De schijf stond ook hier ingesteld op Intel’s Rapid Storage Technology (RST), de M.2 was niet (meer) ingesteld op AHCI. En dat moet wel! De óórzaak van deze verdwenen instelling was… de lege CMOS batterij! Doordat die leeg was, waren alle settings kennelijk terug gegaan naar de default instellingen!
Als Linux Mint, of Windows10, je M.2 SSD niet herkent dan is dus het eerste dat je zou moeten checken of de schijf wel is ingesteld op AHCI. Na het wijzigen van deze instelling werkt bij mij alles weer als een zonnetje! De instelling is in elk BIOS weer op een andere plaats te vinden, dus het is soms even zoeken.
Rest mij vervolgens de PC open te schroeven en de CMOS batterij, een standaard knoopcel, te vervangen. Waarvan Acer overigens zegt dat deze “de hele levensduur van je product mee gaat”. De praktijk kan dus anders uitwijzen.
Gelukkig heb ik wel eens vaker een computer of server opengeschroefd om onderhoud te plegen dus een batterijtje vervangen is niet zo’n probleem. Voorzichtig de oude er uit, nieuwe er in, dichtschroeven en alles werkt weer. Nouja, .. daarna moest ik wel nóg een keer de BIOS instellingen goed zetten.
Oh en die demo? Die is uiteindelijk toch nog opgenomen. 🙂