Categorie: economie

Rudy's Krabbels | supermarkt voedsel voedselbank 4 3

De Voedselbank is overbodig. Stop met de voedselbank.

Voedselbanken in Nederland zijn een noodzakelijk kwaad, zo denken veel mensen. En ook iets “om ons voor te schamen dat het in een welvarend land als Nederland nodig is”. Maar is de voedselbank wel nodig? Mijn stelling: de voedselbank is overbodig. Stop er mee. Wat is het alternatief?

Wie gebruik maakt van een voedselbank of betrokken is bij de voedselbanken zal van de vraag alleen al boos kunnen worden. Anderzijds vinden veel mensen die naar de voedselbank gaan het ook heel érg dat ze daar heen gaan; het wordt als stigmatiserend ervaren. Ze schamen zich er voor. En dat is iets wat iedereen zich goed kan voorstellen. Zijn er geen betere oplossingen?

“De Voedselbanken zijn gebaat bij, en afhankelijk van, een inefficiënte inkoop, distributie en overproductie”

Wat is er mis met de voedselbank?

Bedrijfsmodel

De coronacrisis heeft laten zien dat het “bedrijfsmodel” van de voedselbank niet goed is. De voedselbank is afhankelijk van het overschot van supermarkten en andere voedselaanbieders. Toen de corona-crisis kwam en mensen gingen hamsteren kwamen de voedselbanken dan ook direct in de knel. Al in de eerste weken van de corona-crisis brak er dan ook lichte paniek uit bij de voedselbanken.

Donaties en subsidies

Als gevolg daarvan werd er geld ingezameld en maakte de overheid miljoenen extra geld vrij voor de voedselbanken. Gek genoeg bleek dat extra geld helemaal niet nodig te zijn.

In december 2020 liet Trouw weten: “Vier miljoen euro die het Rijk dit voorjaar beschikbaar stelde als vangnet, staat daarom al maanden onaangeroerd bij Voedselbanken Nederland op de bank. Desondanks kwam er vorige maand opnieuw geld vrij”. Vanuit Europa werd daar nog eens acht(!) miljoen extra bij gedaan in 2021.

In totaal dus twaalf miljoen euro subsidie die helemaal niet nodig is. Die simpelweg op de bank staat. Omdat de Voedselbanken door de samenleving zoals particulieren (ook wij deden daar aan mee vanwege de ‘noodkreten’), kerken en ondernemers bij de eerste de beste noodkreet direkt geholpen worden. Ook wordt er met regelmaat via loterijen en acties geld ingezameld voor de Voedselbank Nederland.

Er is een heuse ‘voedselbank-industrie’ ontstaan die veel vrijwilligers-uren (zie verder) opslokt en daarnaast een aantal mensen een (goed) betaalde baan oplevert.

Overheadkosten

De voedselbanken worden grotendeels door vrijwilligers gerund. Toch kosten ze héél veel geld om te blijven draaien. Denk aan organisatorische kosten, transport, huur van winkel- en opslagruimte (meestal door de gemeenten betaald), distributiecentra, kantoorkosten.

Zo kun je lezen dat bijvoorbeeld het samenstellen van één pakket al meer dan tien euro kost (Voedselbank Houten). Landelijk kost het volgens Voedselbank Nederland, gemiddeld, € 5,- per pakket.

Waar deze verschillen vandaan komen? Het is vaak te herleiden tot de ondersteuning die de plaatselijke voedselbank al of niet krijgt van de gemeente, in de vorm van subsidie of giften in natura zoals gratis huisvesting. Huisvesting is namelijk duur. Een voedselbank als die in Apeldoorn heeft meer dan 50.000 euro huisvestingskosten (jaarverslag).

Wanneer er echter door een gemeente “gratis” huisvesting wordt aangeboden wil dat niet zeggen dat de rekening uiteindelijk niet ergens neergelegd wordt. Een door de gemeente gesubsidieerde huisvesting wordt betaald uit belastingen en heffingen die de gemeente haar burgers oplegt. Want de rekening hiervoor naar ‘den Haag’ sturen kan niet. Reden ook dat veel gemeenten het niet willen betalen.

Efficiënte organisatie

“De Voedselbank kost de maatschappij zo’n €350 miljoen per jaar”

Hoe ziet het hele plaatje van de voedselbank-organisatie er dan eigenlijk uit? Waarom kost het zoveel geld per pakket? We citeren uit het Jaarverslag 2019 van Voedselbanken Nederland een infographic die het duidelijk maakt:

infographic-voedselbank-nederland-jaarverslag-2019 (citaatrecht)

Uit: Openbaar Jaarverslag ©Voedselbanken Nederland, 2019 (citaatrecht)

Uitgaande van een uiteindelijke kostprijs per pakket van ca. 10 euro zijn de kosten van de voedselbanken in totaliteit daarmee op jaarbasis (uitgaande van de cijfers van 2018, ca. 2 miljoen pakketten) rond de 20 miljoen euro.

Per persoon ben je volgens het Nibud, gemiddeld, ruwweg tussen de 6 à 7 euro per dag kwijt aan boodschappen. De Voedselbanken bedienden in 2019 zo’n 151.000 mensen. Dat betekent dat er voor ca 331 miljoen euro aan “gratis” voedsel is verstekt voor zo’n 20 miljoen euro aan overheadkosten. Exclsusief de subsidies van geeentelijke overheden in de vorm van huisvesting e.d.

350 miljoen euro per jaar
De voedselbank is daarmee, zo op het eerste oog, een hele efficiënte organisatie. Maar vergeten wordt dat dit ‘gratis’ voedsel helemaal niet gratis is. Die kosten van de boodschappen zelf van ca. 330 miljoen euro zijn verdisconteerd in de wél verkochte producten in de supermarkt. Daardoor wordt de prijs van de producten van ca. 330 miljoen euro met 20 miljoen euro verhoogd.

In totaliteit kosten de voedselbanken de maatschappij daarmee, volgens deze inschatting, ruim 350 miljoen euro per jaar. Dat wordt door iedereen die er géén gebruik van maakt uiteindelijk betaald via de eigen boodschappen, belastingen, sponsoring, loterijen enzovoorts.

Voedselverspilling tegengaan en CO2 uitstoot besparen?

De voedselbanken hebben als additionele doelstelling: voedselverspilling tegengaan.

“In 2016 werd naar schatting zo’n 12.000 ton voedsel verdeeld dat anders vernietigd zou worden. Daardoor is ook 9 miljoen ton aan overbodige CO2-uitstoot voorkomen”. (Wikipedia)

“De voedselbanken zorgden er in 2018 voor dat 2,6 miljoen ton voedsel een andere bestemming dan de vuilnisbak kreeg. Hiermee werd volgens de organisatie 10,5 miljard kilo CO2 bespaard. Dat is evenveel als de uitstoot van 2,2 miljoen auto’s.” (Voedselbank Nederland)

Rekenfout

De aanname die men hier doet is dat het voedsel anders verspild zou worden. Dat is slechts gedeeltelijk juist. Immers: als de cliënten van de voedselbank naar een reguliere supermarkt zouden gaan om hun boodschappen te halen, wordt het ook niet verspild. Alleen moeten ze het dan gewoon betalen, net als elke klant.

Daarnaast heeft de voedselbank een eigen distributie, moeten goederen gehaald of gebracht worden (ingezameld) voor ze. De CO2-uitstoot is dus hoger door de voedselbank, niet lager. De rekensom die men maakt is veel te simplistisch.

Zoals gezegd, als de klanten van de voedselbank het gewoon in de winkel kopen is het helemaal niet aan de orde dat er bespaard wordt op CO2-uitstoot. Het is daarom volslagen onterecht dat ze claimen te “strijden tegen voedselverspilling en CO2-uitstoot”.

Daarnaast zijn er op dit gebied inmiddels ook alternatieven zoals diverse apps ‘tegen voedselverspilling’. Deze apps, overigens, ondergraven ook het beschikbaar zijn van surplus voor de voedselbanken. Hoe succesvoller deze apps worden, hoe minder er beschikbaar zal zijn voor hen  – zie het eerdergenoemde wankele bedrijfsmodel.

De Voedselbanken zijn gebaat bij, en zelfs afhankelijk van, een inefficiënte inkoop, distributie en overproductie.

Door de instandhouding van voedselbanken zal er daarom niet snel een verandering in dit model komen immers: “de overschotten gaan naar de voedselbank, dan doen we er ook nog iets goeds mee”. En de kosten van het “overschot” zijn al betaald door de consument. De supermarkten en leveranciers kweken hiermee goodwill door de Voedselbanken te steunen, zonder dat het ook maar iets kost.

Maar stel supermarkten zouden een betere inkoop en distributie hebben? Dan is er een acuut probleem bij de voedselbanken!

Stoppen met de voedselbank heeft voordelen

Einde stigmatisering

Door te stoppen met het uitdelen van voedsel via de voedselbank worden mensen niet meer gestigmatiseerd.

Nagenoeg iedereen die er gebruik van maakt zou véél liever zijn of haar boodschappen bij een reguliere winkel halen! De cliënten van de voedselbanken gaan echt niet naar de voedselbank omdat ze dat zo leuk vinden.

Stop met voedselbankInzet vrijwilligers

De vele vrijwilligers die nu bij de voedselbanken werken zouden hun vrijwilligerswerk elders in de samenleving kunnen doen, waar het (eveneens) hard nodig is.

Lagere CO2-uitstoot

De distributie, verwerking, het halen van de pakketten, ga zo maar door: het levert alleen maar méér CO2-uitstoot. Stoppen met de voedselbank en mensen bij de reguliere supermarkt hun boodschappen laten halen bespaart dus, tegengesteld aan hun eigen bewering, CO2.

Het is niet gratis

Supermarkten geven elk jaar voor honderden miljoen euro’s aan voedsel “gratis” aan de voedselbanken. De rekening daarvoor wordt betaald door de klanten die wél naar de supermarkt gaan.

Wanneer de klanten van de voedselbank naar een reguliere supermarkt zouden kunnen gaan kunnen de prijzen voor de ‘reguliere’ klanten verlaagd worden. Wie nu bij de Albert Heijn, Jumbo of andere supermarkt zijn boodschappenkarretje vol gooit, subsidieert door het huidige systeem de voedselbanken.

Hoe kunnen we stoppen met de Voedselbanken?

Lagere BTW op voedsel

Voedsel is een eerste levensbehoefte. De overheid dient hier voor zorg te dragen en het niet allemaal aan de mark over te laten.

Door invoering van een lagere BTW, groente en fruit onder het nultarief te brengen en daarnaast de Voedselbanken geen “gratis” (door de consument betaalde want in de prijzen van producten verdisconteerde kosten) voedsel te schenken kunnen de prijzen van voedsel drastisch omlaag.

Daarnaast zijn veel klanten van de voedselbank afhankelijk van een (zeer lage) uitkering of hebben hoge schulden waardoor er sprake is van bewindvoering. Vaak moeten ze met een klein bedrag aan leefgeld rondkomen.

Uitkeringen verhogen

Er gaan stemmen op de uitkeringen te verhogen. Dat zou één optie kunnen zijn. Nadeel is echter dat eenvoudigweg de uitkering met een paar honderd euro per maand verhogen (want dat is dan noodzakelijk) het de vraag is of dit wel besteed wordt aan het inkopen van (gezond) voedsel. De kans is zelfs groot dat schuldeisers dit als ‘extra inkomen’ beschouwen en er daarom beslag op leggen.

Daarnaast zal het domweg verhogen van uitkeringen er toe leiden dat er geen prikkel is om werk te zoeken, vanwege de nu al aanwezige ‘armoedeval’ die daardoor alleen maar groter wordt.

Verhogen beslagvrije voet

Het verhogen van de beslagvrije voet zou een grote positieve bijdrage kunnen leveren. Immers: dan is er meer besteedbaar inkomen en dus ruimte om normaal boodschappen te kopen. Zelfs als je van de bijstand moet rondkomen.

Terzijde: beslaglegging op een bijstandsuitkering of AOW vind ik sowieso bizar. Dat ís immers al het meest minimale inkomen dat er is, het zou in mijn ogen niet moeten kunnen dat er beslag wordt gelegd bij iemand die op bijstandsniveau leeft.

Een fenomeen als de voedselbank kan mede bestaan doordat we schuldeisers mensen laten afkniijpen. Een beter beleid op dit punt, bijvoorbeeld door een hogere beslagvrije voet, zou al een enorm groot verschil kunnen maken in het aantal mensen dat nu gebruik maakt van de voedselbanken.

Wat dat aangaat is een voedselbank echt “het paard achter de wagen spannen”.

Voedselpas

Er is daarnaast nog een andere mogelijkheid dan eenvoudigweg de uitkeringen verhogen. Al was het alleen al omdat niet alleen uitkeringsgerechtigden gebruik maken van de voedselbank. Integendeel!

Er zijn namelijk steeds meer “werkende armen” die, door een torenhoge schuldenlast, stijgende energielasten en inflatie, afhankelijk zijn geworden van dit fenomeen.

In de Verenigde Staten, Jamaica en nog een paar landen kent men het fenomeen van ‘Food Stamps’: voedselbonnen. Eén op de zeven Amerikanen maakt er gebruik van. Het is een programma dat bij lange na niet toereikend is. En eveneens zeer stigmatiserend als je bij de kassa, waar mogelijk zelfs een bekende achter zit, moet ‘afrekenen’ met voedselbonnen.

Een hele efficiënte, niet stigmatiserende, oplossing zou zijn mensen een ‘voedselpas’ te verstrekken. Dat wil zeggen een betaalpas, een regulier uitziende pas van een bank naar keuze, gekoppeld aan een speciale rekening waar schuldeisers geen beslag op mogen leggen met een bepaald budget (limiet) per maand waarmee betaald kan worden in de supermarkt.

Niemand die ziet dat je naar de voedselbank gaat. Integendeel, je kunt net als ieder ander gewoon je boodschappen halen in de supermarkt. Met behulp van steekproeven kan, wanneer gewenst, geautomatiseerd gecontroleerd worden of de pas wel gebruikt wordt voor het beoogde doel.

Maar waarom zou je het controleren? Wanneer iemand besluit het budget voor andere doeleinden te gebruiken heeft de cliënt zelf een probleem want: géén voedsel.

Sommigen zijn van mening dat “dat er toe zal leiden dat ze er drank en sigaretten van gaan kopen”. Maar,.. dat is een vrije keuze. Het is daarnaast ook erg betuttelend als we op die manier mensen die financiële problemen hebben gaan controleren of wegzetten als mensen die niet in staat zouden zijn zelf de juiste keuzes te maken.

Bekostiging ‘voedselpas’

Een voedselpas of beter een “voedselrekening” bekostigen kan vrij eenvoudig.

  • De supermarkten kunnen de prijzen van hun producten verlagen;
  • de overheid kan er geld in/aan spenderen. In de vorm van een “voedseltoelage”.

Eventueel is er nog een andere mogelijkheid.. Op dit moment worden de voedselbanken ‘gesubsidieerd’ door de reguliere cliënten van de supermarkten. Immmers: het surplus wat naar de Voedselbanken gaat is doorberekend in de prijs die u en ik aan de kassa afrekenen.

Dit zou je gewoon zo kunnen laten. En de gebruikers van de voedselpas géén kosten in rekening brengen (met uiteraard een bepaalde week- of maandlimiet). Dus slechts “fictief” afrekenen of, eventueel, de supermarkten budget beschikbaar laten stellen. De supermarkten maken immers enorme winsten? Ook voor de coronacrisis al. Een “voedselbanktaks” invoeren is dan helemaal niet zo’n gek idee. Wellicht dat ze dan ook eens beter gaan nadenken over hun eigen werkwijze.. feitelijk kost het ze niets als ze mensen ‘gratis’ boodschappen laten doen.

Een voedselpas is een einde maken aan het stigmatiseren van mensen die al in een moeilijke positie zitten. We geven daarmee mensen hun waardigheid terug. Daarnaast spaar je er geld mee uit en is de bekostiging geen enkel probleem.

De éérste besparing is, alleen al door het overbodig maken van de voedselbanken, €20 miljoen per jaar. Daarnaast kunnen vrijwilligers hun tijd en energie elders inzetten. En tot slot wordt er op deze manier écht CO2 bespaard. Ook zullen verhalen over bijstandsfraude wegens de “boodschappen van moeder” daarmee meteen tot het verleden behoren…

De Voedselbank is overbodig

Er zijn, concluderend, voldoende mogelijkheden om het huidige systeem anders in te regelen en te stoppen met dit kwetsende, stigmatiserende en geldverslindede systeem van voedselbanken.

Cryptocurrency Bitcoin Beleggen

Bitcoin als vervanger van Goud. Is Bitcoin het Goud van de Toekomst?

Bitcoin is het nieuwe goud. Bitcoin als vervanger van goud wordt door de diverse cryptowebsites als dé toekomst gezien. Maar kan Bitcoin, of andere cryptomunten, inderdaad goud vervangen? Is Bitcoin het Goud van de Toekomst?

Vooraf: ondanks mijn vroegere scepsis (en nog steeds ben ik niet helemaal overtuigd) over de cryptocurrencies heb ik er zelf ook wat van. Uit interesse en nieuwsgierigheid. En het is een leuk spel. Het online traden met de cryptobeurs is makkelijk en zolang je het doet met een paar euro die je écht over hebt zijn er geen risico’s aan verbonden anders dan dat je alles kwijt kunt zijn.

Steeds meer mensen stappen in de cryptomunten. Het wordt ook steeds makkelijker gemaakt. Ik gebruik zelf Coinbase om te handelen in cryptomunten (klik hier voor meer informatie). Mijn insteek is: je kunt elke maand €30 weggooien aan een staatslot, je kan ook die €30 in cryptovaluta omzetten en er daadwerkelijk winst op maken. Als u mijn link naar CoinBase gebruikt krijgt u overigens ook nog een paar euro cadeau.

Bitcoin als vervanger van goud

Maar kan Bitcoin een vervanger worden van goud? Dat ligt er aan hoe je er naar kijkt. Een groot probleem waar we op dit moment mee opgezadeld zijn is de enorme inflatie die er gaande is. Inclusief de verborgen inflatie.

“Een zak chips die voor driekwart (of meer) uit lucht lijkt te bestaan, een doos met ijs waar net één of twee exemplaren minder in zitten dan je op basis van de afmetingen zou verwachten, een blikje frisdrank dat door de jaren heen steeds iets kleiner lijkt te worden.” (Goudstandaard.com)

Goudkantoor Groningen
’t Goudhuis – Groningen. Goud is al eeuwenlang een waardevast betaalmiddel

Een andere indicator van de enorme verborgen inflatie is de huizenprijzen die alsmaar explosief blijven stijgen.

Goud wordt gezien als een stabiele veilige haven door veel mensen. Want: goud is schaars en de waarde stijgt al decennialang. Althans, dat dénken we. Feitelijk stijgt niet zozeer de waarde van goud, maar daalt de waarde van geld (inflatie) waardoor je voor je geld steeds minder goud of andere edelmetalen kunt kopen. In mijn ogen hetzelfde effect als we zien bij de huizenprijzen. Je krijgt steeds minder woning voor je geld.

Wat je feitelijk doet als je je geld in goud ‘belegd’ is je geld parkeren in iets wat wel waardevast is omdat het niet onderhevig is aan inflatie.

Waarom is Goud waardevast?

  1. Goud is schaars;
  2. Goud is moeilijk te winnen;
  3. Goud kan niet worden gemaakt, het is een delfstof;
  4. Goud is een metaal dat ook gebruikt wordt (sierraden, producten als telefoons, in de industrie, ruimtevaart, tandheelkunde en medisch onderzoek)

Het is, met andere woorden, een fysiek en schaars product dat verschillende toepassingsgebieden kent.

Is Bitcoin ook waardevast?

Bitcoin (BTC) en afgeleide cryptomunten kennen ook een zekere schaarste. Er is een maximale uitgifte van BTC maar dat geldt dat niet voor alle munten.

  1. BTC is schaars;
  2. BTC is lastig te ‘minen’ en dat wordt steeds moeilijker;
  3. BTC kan wél worden gemaakt (met een limiet), er zijn heel veel andere cryptomunten als alternatiefl
  4. BTC heeft geen andere toepassingen dan dat het (virtueel) geld is.

De Bitcoinfans stellen dat Bitcoin op Goud lijkt:

“De overeenkomst tussen goud en de Bitcoin is dat ook die schaars is. Dat komt doordat de werking van de Bitcoin is gebaseerd op de rol die goud speelt in de economie. Bitcoins worden gedolven door zogeheten miners. Dat zijn mensen, die met behulp van computers wiskundige vraagstukken oplossen. Ze worden daarvoor betaald in Bitcoins. In het ontwerp van de Bitcoin is vastgelegd, dat er wereldwijd maximaal 21 miljoen Bitcoins kunnen worden gedolven. Dat betekent dat schaarste in het ontwerp is ingebouwd.”

Maar die overeenkomst gaat dus slechts gedeeltelijk op. Het heeft alleen overeenkomst op het gebied van schaarste en voor veel virtuele munten is dat helemaal niet of nauwelijks van toepassing. Er komen ook regelmatig nieuwe cryptovaluta bij.

Bitcoin het Goud van de Toekomst?

Beleggen was, vooral in 2020, enorm in opkomst. Veel particulieren gingen, wegens de enorm lage rentes, op de beurs hun geluk beproeven. En in 2021 bleven de beurzen tot op heden flink stijgen. Toch maken veel beleggers zich zorgen. Als de inflatie zo hard blijft stijgen is een beurskrach waarschijnlijk ook onvermijdelijk. Waarom? Omdat, als de prijzen enorm gaan stijgen bedrijven failliet gaan, mensen hun aandelen gaan verkopen omdat ze geld nodig hebben enzovoorts.

Aanhangers van de gedachte dat Bitcoin c.s. het ‘goud van de toekomst’ zijn denken daarom dat mensen massaal in de cryptomunten zullen ‘investeren’ (feitelijk: geld omruilen voor virtueel geld). Met als gevolg dat de waarde van deze munten zullen stijgen. En dus is het ‘een goede belegging’.

Dit kán een effect zijn van inflatie. Absoluut. Als de inflatie echter (te) hóóg wordt zullen mensen de cryptomunten weer verkopen en spat deze zeepbel naar mijn mening ook weer uit elkaar.  Want: met geld, ook als is het veel minder waard, kun je een brood kopen bij de bakker. Met een cryptomunt vooralsnog niet.

Bankbiljetten belichamen in zichzelf vermogenswaarde vanwege het vertrouwen dat het publiek erin stelt. De zogenaamde “fiat currency”. Zodra dit vertrouwen weg is ontstaat er (hyper)inflatie. Denk aan de Weimar Republiek.

En Goud? Met een paar kruimels goud kun je áltijd brood kopen. Dat is namelijk het voordeel van edelmetalen. Goud en zilver zijn fysiek, tastbaar. En hebben dus altijd een zekere waarde. Geen enkele belegging heeft deze ‘harde’ waarde. Cryptomunten al helemaal niet. Iets fysieks als Goud of Zilver kan dus altijd als ‘ruilmiddel’ (= betaalmiddel) worden gebruikt. Daar komt bij dat Goud sowieso een geaccepteerd betaalmiddel is. Mocht u overwegen goud te kopen (het is nu wel érg duur!) zorg dan wel dat u het veilig bij de bank in een kluis legt of bij een andere aanbieder die veilig het e.e.a. kan opslaan voor u.

Anonymous over ons Geldsysteem

Hackersgroep Anonymous heeft recent een interessante video gepubliceerd over ons huidige geldsysteem. Ze promoten Bitcoin als alternatief om ándere redenen dan die je meestal (zie boven) ziet. De meeste mensen zien cryptomunten als een manier om snel en veel geld te verdienen of als “belegging” (feitelijk is het speculeren wat ze doen). Dat is nooit de achterliggende gedachte van cryptomunten geweest. Deze video, engelstalig, legt uit wat wél de beoogde toepassing is en was.

Anonymous analyseert het vanuit een andere invalshoek. Vanuit de optiek als vervanger voor ons geldsysteem en om de macht van de centrale banken te breken zie ik er zéker wel toekomst in. Dat het geld weer het geld, het ruilmiddel, van de búrger wordt. Want het zijn de ECB en de FED, onder andere, die ons letterlijk en figuurlijk aan de bedelstaf dreigen te brengen doordat ze maar ongebreideld duizenden miljarden euro’s hebben “bijgedrukt”. Waardoor nu uw zakje schips meer lucht bevat, uw spaargeld geen rente meer oplevert en een woning onbetaalbaar is geworden.

Is Bitcoin het Goud van de Toekomst? Ik denk het niet. Maar het zou op een dag best wel eens de vervanger of een alternatief voor het huidige gecorrumpeerde geldsysteem kunnen worden. Vanuit dat oogpunt is een paar cryptomunten aanschaffen daarom ook helemaal niet zo’n gek idee.

geld, loonzakje

Vakbonden: Verhogen minimumloon naar €14 per uur

Als het aan de vakbond FNV ligt gaan de de minimumlonen omhoog. Vakbonden stellen voor: verhogen minimumloon naar €14 per uur. De actie loopt al geruime tijd. Is zo’n vehoging zinvol? En, belangrijker, kan dat eigenlijk wel?

De reden waaróm men dat wil is helder: er zijn veel mensen die niet meer rond kunnen komen. Zijn zij geholpen met verhoging van het minimumloon? En wat zijn daarvan de gevolgen voor de bedrijven, overheid en burger? Voor het komende jaar hebben ze alvast ingezet op €100 per maand plus inflatiecorrectie van 2%. Wat neerkomt, voor mensen op het minimuloon, op een loonstijging van 8%, aldus het NRC.

Vakbond CNV is het eens met FNV, maar vindt dat alle lonen moeten stijgen, niet alleen het minimumloon. Arbeidseconomen zeggen dat het zal leiden tot meer (schijnzelfstandige) ZZP’ers. (nu.nl)

Minimuloon

Zo’n zes procent van de mensen zit op minimumloon. Als je dat omhoog brengt kost dat de werkgevers, inclusief allerlei instanties en de overheid,  miljarden. Ik vind het prima dat het omhoog gaat maar dan moeten we ons met ons allen ook beseffen dat de kosten daarvoor opgebracht moeten worden – dus: prijsstijgingen en hogere belastingen voor de middeninkomens. Want: een hoger minimumloon heeft nog een extra werking: loongolf en hogere uitkeringen.

Voor de mensen die van het minimum loon moeten rondkomen is er een heel toeslagen- en kortingen circuit. Belasting betalen ze daardoor per saldo niet (ze zijn netto ontvangers, al zullen ze zich dat niet altijd beseffen of dat anders zien).

Toeslagen en kortingen

Breng je het minimumloon omhoog naar €14/uur dan is dat op maandbasis €2300. In tegenstelling tot nu zo’n €500/mnd er bij! Dat betekent dat ze waarschijnlijk heel veel toeslagen e.d. kwijt raken. Dat kinderen opeens minder studiefinanciering krijgen. Waardoor je als je studerende kinderen hebt een ouderbijdrage moet gaan betalen. En ze er netto per saldo nagenoeg niets mee opschieten.

De vakbonden gaan er vanuit dat de toeslagen niet zullen dalen omdat die gekoppeld zijn aan het minimumloon. Daar geloof ik niets van. Deze koppeling zal losgelaten (moeten) worden.

Loongolf

Overigens zal dat ook betekenen dat mensen die nu een beetje boven het minimumloon verdienen, bijv. zo’n €2000/mnd,  óók meer willen hebben. Want die zitten dan opeens ónder het minimum. Zij vallen linksom of rechtsom dan opeens onder de minimuloongrens en móeten zelfs loonsverhoging krijgen, wettelijk gezien. Dat zal tot een enorme loongolf gaan leiden.

De Vakbond FNV zegt dat dat prima kan allemaal. Want, zo redeneert men, de bedrijven maken enorme winsten die naar de aandeelhouders gaan en dat moet naar de werknemers. Dan vergeten ze wel dat er ook héél veel kleine werkgevers zijn die niet alleen niet beursgenoteerd zijn maar maar amper overeind kunnen blijven.

Bedrijven waarvan de eigenaar zelf meewerkt in het bedrijf en amper meer verdient dan zijn eigen personeel. Als die kleine bedrijven, zoals bijvoorbeeld een kleine lokale aannemer, met 2 of 3 personeelsleden opeens €1000 tot €1500 per maand méér moeten betalen aan salaris (exclusief de kosten voor pensioenpremies e.d.) dan kan dat, zal dat, het einde van zo’n bedrijf betekenen.

Dit voorstel maakt dus de kleine bedrijven kapot. Of zal kleine werkgevers dwingen meer van ZZP’ers gebruik te gaan maken om zo deze stijging van de loonkosten te omzeilen. Wat de arbeidseconomen ook voorspellen.

Kennis en innovatie

Ook vergeet de vakbond FNV dat aandeelhouders bedrijven kapitaal verschaffen. Als tegenover de kapitaalverschaffing geen beloning (dividenduitkering, koerswinst) meer staat, zullen de aandeelhouders afhaken en hebben bedrijven een probleem om kapitaal te verwerven.

Bedrijven zullen dan meer schulden moeten gaan maken (leningen) wat niet alleen de winst drukt, en dus minder bestaanszekerheid zal geven, maar ook de innovatie zal afremmen. Juist in Nederland, waar op kennis- en innovatie wordt ingezet, zal dit daarom potentieel kwalijke gevolgen hebben.

Uitkeringen omhoog

Een 2e nadelig effect is dat verschillende uitkeringen omhoog moeten en ook fors.

Het betreft de Participatiewet (bijstand), Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ), Algemene Ouderdomswet (AOW), Algemene Nabestaandenwet (Anw), Wet werk en arbeidsondersteuning Jonggehandicapten (Wajong), Werkloosheidswet (WW), Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA), Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), Ziektewet (ZW) en de Toeslagenwet (TW).

Door bijvoorbeeld de bijstand met 30% te verhogen is het totaal niet aantrekkelijk meer om een baan te zoeken. Immers, de bijstandsuitkering voor een gehuwd stel gaat dan naar +/- €1800 maand. Netto. Tel daar de diverse toeslagen, kortingen en subsidies bij op? Dan kom je ruimschoots over de 2000 euro per maand. Dat kán niet de bedoeling zijn!

Massawerkloosheid

Een 3e effect is dat de werkloosheid zal gaan stijgen. Al jaren zien we de tendens dat werk verplaatst wordt naar lage-lonen landen. Er zijn nog veel bedrijven die dat nog niet doen. Maar het rekensommetje wordt dan voor grote bedrijven wel heel simpel. Want stel: je hebt 100 mensen in dienst. Deze 100 mensen x 500 euro extra is een jaarlijkste stijging van €600.000. Exclusief de loonkosten die je als werkgever daar bovenop hebt.

Voor een werkgever met 100 personeelsleden betekent dit al snel een stijging van de loonkosten van ca. 1 miljoen euro. Per jaar. Elk jaar maar weer. Dat is een extra kostenposten zonder return on investment. Oftewel een flinke desinvestering.

Als werkgever weet je het dan wel: de boel sluiten in Nederland en verplaatsen naar bijvoorbeeld Tjechië, Polen of Azië. Wat je concurrenten voor je wellicht al hadden gedaan is nu wel héél aantrekkelijk immers: die (extra) loonkosten ontwijken financiert de verhuizing naar het buitenland ruimschoots.

De vakbond FNV denkt dat dit niet zal gebeuren. In de sprookjes van Grimm misschien niet. Maar in het kapitalistische westen is dit al jaren gaande en wordt zo alleen maar versneld. Software? Callcenters? Maakindustrie? De één na de ander heeft Nederland al verlaten. Waarom zouden anderen dat dan niet meer doen? Integendeel, je geeft bedrijven een extra prikkel om de boel hier op te pakken en te vertrekken.

Ik zie het zelf ook dat er veel concurrentie is. Niet alleen door bijklussende studenten en zwartwerkers. Websites bouwen door bedrijven uit Pakistan kan voor een fractie van de (toch echt wel scherpe) prijzen die ik hanteer met mijn bedrijf. Nederlandse bedrijven hebben dan een paar mensen hier werken, maar het ‘productiewerk’ (bouwen van de websites) gebeurt in ‘Verweggistan’.

Tweeverdieners

Wat ik wel opmerkelijk vind is dat de vakbonden praten over de situatie alsof we in dit land alleen maar éénverdieners hebben. De meeste echtparen werken immers beide partners (al dan niet fulltime)? Dus het gemiddelde gezin in Nederland hoeft helemaal niet rond te komen van het minimum.

Onhaalbaar plan

Ik begrijp niet dat de vakbonden inzetten op een verhoging van het minimumloon naar een uurloon van €14.–. Een stijging van maar liefst 30% van het inkomen! Zoals men op de actiesite zelf al aangeeft gaat dit verhaal “de overheid” ruim €10 miljard kosten:

 

kosten verhoging minimumloon vakbonden verhogen minimumloon

 

Maar wie gaat dat betalen?  “De Overheid” heeft geen geld, geen inkomen, van zichzelf. Dat wordt opgebracht door u en mij. Via de belastingen. De grote bedrijven gaan écht niet de loonkosten voor de kleinere bedrijven betalen. Dat “de overheid” en “de grote bedrijven” het betalen is werkelijk een drogredenering. Of bedacht door mensen die nog niet eens economieles op MAVO niveau hebben gehad.

Een loonstijging zoals voorgesteld gaat een énorme impact hebben en zal leiden tot lastenverzwaringen voor bedrijven én middeninkomens die niet op te brengen zijn.

Mijn gevoel zegt mij dat de vakbonden dit écht wel weten. Ik zie het als ‘zieltjeswinnen‘ door de bonden (en linkse politici) die al jarenlang ledenverlies lijden en zo proberen weer nieuwe leden (en kiezers) te werven.  Kortom: een onhaalbaar plan. De vakbonden weten dit ook wel, lijkt mij. Niemand schiet hier iets mee op.

Vergis je niet. Ik gun iedereen een goed inkomen. Maar de vakbond FNV maakt hun leden blij met een dooie mus.

geld tijd beleggingen

Fire-beweging belooft: met pensioen op je 40e. Kan dat?

Met pensioen op je 40e. Kan dat? Ooit, in een grijs verleden, riep ik vaak enigzins gekscherend “Als ik 40 ben stop ik met werken”. Maar dat pensioen op je 40e is niet zomaar te realiseren. Daar moet je behoorlijk rijk voor worden. Dat was niet helemaal gelukt. Dus riep ik na het passeren van de deadline “Als ik 50 ben stop ik met werken”. Ook dat is niet gelukt, kan ik u mededelen.

Waarom ben ik eigenlijk aan het werk? Dat is wat veel mensen zich afvragen. Vooral jongeren denken steeds vaker na over werk en de balans tussen werk en privé. Met als gevolg dat ze bijvoorbeeld bewust in deeltijd gaan werken.

Met pensioen op je 40e?

hypotheek aflossen meest verstandigeFire, Financial Independence Retire Early, wordt steeds populairder, vooral onder jongeren. Op blogs, Instagram, TikTok en andere social media wordt je beloofd dat het mogelijk is.

Financiële vrijheid! Wie wil er nu tot zijn pensioen doorbuffelen om vervolgensm als je richting de 70 gaatm eindelijk te kunnen stoppen met werken? Als je oud en gebrekkig wordt en niet meer kunt genieten van alles waar je nu, nu je gezond en fit bent, wel van zou kunnen genieten maar niet kunt omdat je vast zit aan een werkgever?

Om financieel zelfstandig en onafhankelijk te zijn op je 40e moet je echter wel, zeker in Nederland, rekening houden met 2 dingen:

Pensioenopbouw
De AOW opbouw start voor veel mensen al als je vijftien jaar bent. Elk jaar dat je in Nederland woont (tot 65 jaar), wordt er 2 procent van de AOW opgebouwd. Zo heb je na 50 jaar je hele AOW bij elkaar. Pas vanaf zo rond je 21e bouw je aanvullend pensioen op.

Dat pensioen bouw je alleen op als je een baan hebt bij een werkgever die dat voor je geregeld heeft of wanneer je zelf iets geregeld hebt. Honderdduizenden mensen bouwen geen enkel pensioen op, zoals ZZP’ers maar ook veel mensen in loondienst(!) bouwen geen pensioen op.

Als je op je 40e wilt stoppen met werken moet je dus én voldoende (spaar)geld hebben om het tot je pensioengeldige leeftijd uit te zingen én heb je slechts een zeer klein aanvullend pensioen opgebouwd. Wil je niet alleen van dat hele kleine pensioentje plus AOW (er van uitgaand dat je én een baan had waarin je pensioen opbouwde én aan de voorwaarden voor de AOW voldoet) dan is het noodzakelijk ook te reserveren voor een aanvulling na je pensioengeldige leeftijd.

,,Op internet zie je vooral veel succesverhalen, mensen die al op jonge leeftijd op een tropisch eiland zitten en niet meer hoeven te werken. Ik zeg tegen jongeren: ‘laat je niet verleiden door zulke succesverhalen’. Als het te mooi lijkt om waar te zijn, is het dat meestal ook. Ik zag een voorbeeld van iemand die 2000 euro per maand verdient. Om financieel onafhankelijk te worden, moet zo iemand volgens de FIRE-normen 600.000 euro vermogen vergaren. Dat is voor de meeste mensen niet realistisch. Stoppen met werken op je 40ste is voor grote groepen onhaalbaar.’’ (Algemeen Dagblad)

Dat betekent dat je een zéér aanzienlijk bedrag moet hebben vergaard om er van te kunnen leven. Met een beetje natte-vinger rekenwerk: minstens één miljoen euro. Dan heb je van je 40e tot je 80e zo’n tweeduizend euro per maand te besteden. AOW en pensioen niet meegerekend.

Inflatie, belasting
Geld wordt steeds minder waard. Als je één miljoen euro op de bank hebt, of belegd op de beurs, betaal je daar ten eerste belasting over (vermogensbelasting). Tenzji je het op de Maagdeneilanden hebt geparkeerd natuurlijk. Uitgaande van beleggen en sparen in Nederland al snel tussen de €10.000 tot €12.000 per jaar. Dat betekent dat je van de 2000 euro die je per maand hebt er tot wel 1000 euro naar de belastingdienst verdwijnt. Daar staat tegenover dat je, omdat je geen inkomen meer hebt, de maximale toeslagen krijgt voor zorg en huur.  In verhouding een fooi natuurlijk.

Daarnaast hebben we te maken met inflatie: geld wordt steeds minder waard of anders gezegd: alles wordt steeds duurder. Denk aan stijgende energielasten, stijgende kosten voor levensonderhoud (boodschappen, brandstof, vrezekeringen).

In 2019 was de gemiddelde inflatie in Nederland 2,63%.

Kortom… het gaat nog niet meevallen om met pensioen op je 40e te gaan!  Daar komt tot slot nog bij dat je aandelen of cryptobeleggingen, want rendement op spaargeld is nihil dus zul je daar voor een deel naar moeten uitwijken, ook van de éne op de andere dag niets meer waard kunnen zijn. Dat is niet ondenkbaar, integendeel!

Get Rich Quick-scheme’s

Ze bestaan al ontzettend lang: de “wordt snel rijk” oplichters. Ik beschouw de ‘Fire’ promotors ook als behorend tot die categorie. Net als Multi Level Marketing overigens.

Ik herinner mij nog goed hoe eind jaren ’90 de eerste “millionaire in underwear” promotors opkwamen. Websites waarop zogenaamde jonge self-made miljonairs hun bankafschriften en bundels geld showden en hun ‘unieke programma’ aanboden. Eén van hen heb ik een tijdje gevolgd omdat hij erg grappig kon schrijven. Ik vond het entertaining. Maar zijn website was van het ene op het andere moment verdwenen. Net als zoveel anderen.

Hun websites stonden vol met “affiliate links”. En ze verkochten je een “e-boek” (pdf’je) waarin alles werd uitgelegd. Stap 1? Een website maken en het e-boek verkopen. Volgende advies? “Affiliate links, affiliate links!!”. En wat zien we nu met Fire? Precies dezelfde bla-bla. Ik heb er heel kort in 2013 al eens iets over geschreven.

Kan je met pensioen op je 40e?

Pak er eens een rekenmachine bij. Of een spreadsheet. En sla met bovenstaande opmerkingen aan het rekenen. Bedenk dan eens hoeveel je, als je zou starten op je 25e, per jaar moet binnen harken om op je 40e met pensioen te kunnen gaan. Kan je met pensioen op je 40e? Alleen in zéér uitzonderlijke gevallen zal het mensen lukken. Meestal over de rug van anderen (door ze boeken, producten of diensten aan te bieden) die dezelfde droom najagen. Trap er niet in. De kans dat je de Staatsloterij wint is groter.

Coronapas, Vaccinatie, Besmettingen, Corona

De Coronapas? Tweedeling en het pokkenbriefje van 2021

Vorig jaar augustus zei de 94-jarige meneer Hoek “hou nog een jaartje vol”. Heel veel mensen waren er door geroerd. Ook veel jongeren. Hij had een vooruitziende blik! We zijn nu een jaartje verder, .. en nu zijn we bijna zo ver dat we een redelijk normale maatschappij kunnen krijgen. Wel met een Coronapas.

Maar helaas wilden veel mensen helemááĺ niet een jaartje volhouden en gingen regelmatig voor hun beurt eigenhandig de maatregelen terzijde schuiven. En beging de overheid een paar flinke blunders. F1 toestaan, maar evenementen niet bijvoorbeeld. Dat begrijpt niemand.

Een zesje

We kunnen ze van alles aanwrijven en schelden en zeuren. Toch vind ik dat onze overheid, als je kijkt naar de besmettingscijfers en opnames in de ziekenhuizen, de corona-steun waardoor bedrijven overeind zijn gebleven en de economie er nog steeds goed voorstaat, e.d., wel degelijk een voldoende moet krijgen voor het gevoerde beleid. Oke, geen 10+ maar een zesje is het toch echt minimaal. Eigenlijk wel hoger. Zeker als je ziet hoe onwillig en moeilijk een deel van de bevolking de hele tijd doet. Ga d’r maar aan staan. Hoe zou je zelf zo’n crisis hebben opgelost als je in de stoel van Rutte had gezeten?

Maar toch, binnenkort zijn de maatregelen zo’n beetje helemaal afgeschaft.

De maatregelen die nu overblijven? Ik sta er achter. In Denemarken (eerder deze week in het nieuws) is aangetoond dat een ‘coronapas’ en andere maatregelen, waaronder vaccinaties, werken. Het blijft een zure appel. Maar ik heb goede hoop dat ‘ie bijna op is.

Besmettingen in de Horeca: de Coronapas?

De Horeca is boos. Boos over de “coronapas”. Want “lastig”. En “het kost ons omzet”. Maar er zijn in Nederland nog zo’n 2 miljoen mensen niet beschermd. En de horeca was vorig jaar een (grote) bron van besmettingen. Ik begrijp best dat ze het allemaal héél vervelend vinden. Wat ik wel vind doorklinken is: “omzet boven mensen”.

Men denkt in de horeca ook vrij simpel: “Vergroot de capaciteit van de gezondheidszorg maar”. Een statement, op Jinek gisteren, vanuit de Horeca dat ik niet begrijp. Immers: zij hebben zelf de ervaring dat het voor de horeca al moeiljk is om personeel te krijgen. Hoe denk je de capaciteit van de zorg te verhogen, terwijl er én anderhalf jaar achterstand is in te halen én er simpelweg geen personeel is? Daarnaast, als dat personeel wél te krijgen zou zijn: de opleiding HBO-V duurt écht wel wat langer dan anderhalf jaar. De opleiding IC-verpleegkundige nóg veel langer. En wat te denken van de artsen, de specialisten?

Een blik personeel opentrekken is geen optie voor de gezondheidszorg. De enige optie is dat we ophouden met moeilijk doen en die (tijdelijke) coronapas accepteren. In Denemarken deden ze dat een half jaar geleden al. Met als gevolg dat daar nu de maatregelen, inclusief de coronapas, losgelaten kunnen worden. De coronapas remt simpelweg de besmettingen.

De argumenten die ik hoor vanuit de Horeca zijn absoluut niet sterk. Ik hoor een ‘onderliggend lijden’: geld. Dat is hét argument om het niet te willen. Zo ook in bijvoorbeeld Frankrijk, waar de Horeca zich beklaagt over “20% minder omzet”. Toch heeft het een positieve ‘bijwerking’: “Op het moment van de speech van Macron had 53 procent van de Fransen ten minste één prik gehad, op dit moment is dat 74 procent. Een duidelijker cijfer is de (volledige) vaccinatiegraad van het aantal Fransen dat in aanmerking komt voor een inenting, dus iedereen boven de 12 jaar oud. Die lag eind vorige week op 80 procent.”

Tweedeling in de maatschappij?

Een ander argument dat ik persoonlijk wel valide vind is dat er een mogelijke tweedeling in de maatschappij kan gaan ontstaan. En ja, die ontstaat er ook. Je krijgt gevaccineerden en niet-gevaccineerden.

De niet-gevaccineerden kunnen echter een (vooralsnog gratis) testje doen en als die negatief is gewoon meedoen aan de maatschappij. Het probleem voor sommigen is dat die testen op termijn mogelijk geld kosten. Vooralsnog zijn ze gratis. Nét als de vaccinaties, overigens.

Het Pokkenbriefje

Die tweedeling is overigens niet nieuw. En bestond, formeel, zelfs tot 1975 in ons land.

Pokkenbriefje Vaccinatiebewijs Coronapas
Pokkenbriefje 1919 (CC BY 3.0 – Museon – Europeana)

“Toen eind achttiende eeuw een vaccin tegen de pokken werd ontwikkeld, bleek deze vaccinatie het aantal dodelijke slachtoffers dat jaarlijks aan de ziekte bezweek forst te verminderen. In 1823 besloot de Nederlandse overheid de koepok-vaccinatie daarom voor kinderen indirect verplicht te stellen. Wie naar school wilde moest vanaf dat moment een bewijs van vaccinatie kunnen overleggen, het zogenoemde pokkenbriefje.” (Historiek)

De inenting tegen pokken was niet zonder risico. Mensen hadden daarom wel gegronde reden, nog afgezien van principiële opvattingen, de vaccinatie te weigeren. Indertijd werd een vaccin natuurlijk ook niet zo goed getest en gecontroleerd als nu. Maar ondanks de risico’s was er maar één optie: verplicht vaccineren want de pokken vormden een grote bedreiging voor de gezondheid. Veel kinderen overleden er aan.

Zonder het pokkenbriefje mochten kinderen dus niet eens naar school. Pas vanaf 1939 kwam er met de Inentingswet officieel ruimte voor gewetensbezwaarden tegen het pokkenvaccin, die vrijstelling bij hun burgemeester moesten aanvragen. Daar kwam in 1975 een eind aan, toen de WHO de wereld pokkenvrij verklaarde.

Het leven is niet eerlijk

We hebben dus, tot 1975, formeel en bij wet, een ’tweedeling’ gehad op dit gebied. En er zijn ook op heel veel andere gebieden tweedelingen in de maatschappij. Dat is een gegeven feit. Niet iedereen heeft dezelfde ‘rechten’ en ook niet dezelfde plichten.

Om maar eens een voorbeeld op een heel ander gebied te noemen: de belastingwetgeving. Iedereen met een laag inkomen is een netto ontvanger.  Dat betekent dat je zó veel toeslagen, tegemoetkomingen en vrijstellingen krijgt (kunt krijgen) dat je netto méér ontvangt dan bruto. Maar iedereen met een inkomen een paar euro er boven betaalt alleen maar en ontvangt niets (ja, daar heb ik ervaring mee..). Dan heb ik het nog niet eens over het belastingvoordeel van tweeverdieners ten opzichte van éénverdieners, het feit dat alleenstaanden altijd slechter af zijn dan koppels, financieel gezien, enz. Dat is óók “oneerlijk”. Dat is óók een tweedeling. En dat is maar één (ander) voorbeeld.

Het is in het leven nu eenmaal niet 100% eerlijk verdeeld. Wen er maar aan. En zolang we als bevolking continue “de kont tegen de krib” gooien, oftwel dwars blijven liggen en een coronapas niet willen, niet willen controleren op een coronapas als horeca, enz. zal dat jaartje van meneer Hoek mogelijk tóch nog lang(er) gaan duren.

investeren in landbouwgrond - Boer met tractor op het land bij Zoutkamp

Is beleggen in landbouwgrond een goed idee?

Beleggen in landbouwgrond wordt regelmatig geadverteerd als goede investering. Recent kwam ik nog op instagram een ronkende advertentie tegen waar enorme gegarandeerde rendementen werden voorgespiegeld. Maar financieel is het wankel, zo begreep ik van een ervaringsdeskunidge die ondermeer investeerde in grond. En als je de hele kleine lettertjes leest, blijkt dat bij de ronkende advertentie ook het geval te zijn.

De wetgeving is aan verandering onderhevig en rendementen zijn, zeker bij het verpachten van grond (waar de meeste modellen op gebaseerd zijn) helemaal niet zo gegarandeerd. Uiteindelijk kan het een behoorlijk verliesgevende onderneming zijn waarbij je soms wel tot zomaar dertig procent (30%) moet afwaarderen. Maar dat is met elke belegging het geval uiteraard. Grond kopen en verpachten is in elk geval geen gegarandeerde opbrengst!

Een andere optie is grond kopen en zelf iets gaan verbouwen er op. Maar ik ben geen boer en afgezien van twee vierkante-meter tuintjes, die er nu door corona (lastig om naar de winkel te gaan en inkopen er voor te doen) en slecht weer overigens in deplorabele staat zijn, doe ik weinig op dat gebied.

Ik heb een zekere interesse in beleggen. Zo schreef ik laatst nog een artikel over mijn ervaringen hier mee over de afgelopen decennia. Grond kopen heb ik vaak over gedacht maar nooit gedaan. Maar er is nu voor mij een reden om wél grond te kopen. Niet voor de financiële kant van de zaak, niet als belegging om geld aan te verdienen. Wel omdat ik hoop dat het een verdienmodel voor de natuur en dus ook voor de kinderen en eventuele kleinkinderen zal zijn. Voor de maatschappij in zijn algemeenheid. Nee, nog steeds niet in geld. Maar in winst voor onze natuur en dús een betere leefomgeving. Met meer biodiversiteit.

Land van Ons

De Groninger Internet Courant had recent een artikel over het initiatief “Land van Ons”. Hoewel er dus haken en ogen aan zitten qua financieel model en je er best veel vragen over kunt stellen ga ik in dit geval voor het idealisme. De natuur verbeteren door natuurinclusieve landbouw te stimuleren. Geen grond van de boeren ‘afpakken’ en er zomaar natuurgebied van maken maar zorgen voor een win-win situatie. Ik denk dat dat, in elk geval voor een deel van de landbouwgrond, de weg is die we moeten gaan.

Wat ik mij wel afvraag is hoe ze het land gaan bemesten. Want injecteren willen ze niet (logisch, heel slecht voor de grond!). Maar hoe dan wel is mij niet duidelijk. Enfin, ik ga er maar van uit dat de boeren die de grond gaan pachten vindingrijk zijn en weten hoe ze dat moeten oplossen.

Natuurlijk vindt men er wat van. Landbouweconome Petra Berkhout, van de Universiteit Wageningen vindt het initiatief van Land van Ons sympathiek: “Het duidt op betrokkenheid van burgers bij wat er gebeurt in de landbouw.” Maar: “Naar mijn mening moeten we de landbouwgrond die we hebben juist zo intensief mogelijk inzetten. Als we iets voor de natuur willen doen, kunnen we beter natuurgebieden met elkaar gaan verbinden. Dat plan is 10 jaar geleden gesneuveld. Aan landbouw doen zonder negatieve effecten is eigenlijk niet mogelijk.”

Ik vind dat raar. Ze geeft toe dat het plan dat ze voorstaat tien jaar geleden al gesneuveld is. Wat is dan het alternatief? Dat plan alsnog weer vlot willen trekken is kennelijk geen optie. En dat is precies wat Land van Ons al een aantal jaren waarneemt en daarom nu zélf in actie komt. Daarnaast is ze dus van mening dat het allemaal zo intensief mogelijk moet. Daar geloof ik niet in; uiteindelijk put je de grond daar helemaal mee uit en verniel je de natuur alleen maar meer.

Land van Ons is helder over haar doelen:

  • De doelstellingen van Land van Ons zijn kwalitatief: meer biodiversiteit, gezondere grond en een mooier landschap. Dat is waarom we met het geld van onze leden landbouwgrond kopen.
  • Verwacht je ook een financieel rendement, dan raden we je ten zeerste af lid te worden. Land van Ons is GEEN beleggingsinstelling of beleggingsfonds en wil daar ook NIET mee geassocieerd worden.

Doe je mee, doe het dan niet voor het geld. Je geld gaat daar niet renderen als belegging. Het ís mogelijk dat het rendeert, maar reken er absoluut niet op.

Al die organisaties, instanties en ambtenaren in Den Haag die hier allemaal wat van vinden en tienduizenden manjaren in vergaderingen en commisies en taskforces hebben gestoken zonder iets te bereiken. De burgers van Land van Ons dóen tenminste iets. En ook al is het de spreekwoordelijke druppel op de gloeiende plaat, .. als er maar genoeg van dit soort druppels vallen wordt het vanzelf een regenbui.

Meer informatie op de website van Land van Ons zie: https://landvanons.nl/

Doneren

Land van Ons - grondaankoopIk doe dus sinds kort mee in het programma. Maar ik kan mij zo voorstellen dat niet iedereen de verplichtingen wil die er bij horen.

Vind je het een goed idee dat grond omgezet wordt in natuurinclusieve landbouwgrond maar wil je de verplichtingen niet hiervoor (waaronder jaarlijks lidmaatschap) dan kan je via deze link éénmalig grond doneren. Dan wordt die grond formeel van mij maar het blijft wel altijd binnen de coöperatie. Want ik kan het alleen maar “doorverkopen” aan de leden van de coöperatie of terug verkopen aan de coöperatie.

 

Greta Thunberg Friday for Future klimaatsaking scholieren

I Am Greta – Maar wie is ze eigenlijk?

Greta Thunberg was een paar jaar regelmatig voorpaginanieuws. De jonge klimaatactiviste sprak de ‘groten der aarde’: Angela Merkel, Emmanuel Macron. Ze sprak de leiders van de EU en de wereld. Sommige van hen konden haar niet luchten: Trump probeerde haar te vernederen, net als Putin.

Maar ze ging onverdroten door. Ondanks haar beperking, die haar danig in de weg had gestaan om normaal te funcioneren. Ze werd als klein meisje op school veel gepest, had geen vrienden, raakte depressief vanwege het zien van een documentaire over het milieu, kreeg een ontwikkelingsstoornis (selectief mutisme) naast haar asperger.

Van een meisje dat elke vrijdag in haar eentje een ‘schoolstaking’ begon tot held van de jeugd die de politieke (wereld)leiders de maat neemt bij de VN en schoffeert. En alles vanaf het prille begin vastgelegd door regisseur Nathan Grossman. De documentaire was gisteravond te zien op de VPRO en bij toeval zag ik het en raakte geïnteresseerd in het verhaal achter Greta.

Indrukwekkend

Ik vond het ergens wel een indrukwekkende documentaire. Gaande de documentaire kreeg ik wel steeds meer medelijden met haar. En ook een paar ‘vraagtekens’.

De scenes op de boot, toen ze de oceaan overging om de VN toe te spreken, waren bijna hartverscheurend. Ze kon haar vaste routines niet meer uitvoeren en raakte duidelijk behoorlijk in de war. Voor een meisje met Asperger moet dit de ultieme kwelling zijn geweest. “Waarom deden haar ouders haar dit aan?”, vraag ik mij dan af.

Ook de situatie waarin ze volledig van slag raakte over de vraag hoe je een woord correct moest spellen en daarin zichtbaar ‘vastliep’ was zo’n moment. Haar vader deed er alles aan om haar er uit te helpen maar het lukte niet. Zijn argument ‘maar je leest het voor, dus niemand die ziet hoe je het geschreven hebt’ kreeg geen vat op haar. Je ziet vader even later moedeloos op de trap zitten, Greta ligt op bed. Helemaal gefrustreerd. Na een tijd pakt ze toch de laptop weer op: ze móet en zal het woord goed schrijven…

De documentaire vond ik uiteindelijk deprimerend. Niet eens zozeer vanwege het onderwerp dat Greta aan de kaak wil stellen, namelijk het klimaat, maar omdat het meisje zelf zo ongelukkig en door het leven gekweld overkwam. Ook al lacht ze regelmatig.

Het Parool vatte goed samen wat je ziet: “Van Greta Thunberg, de 17-jarige Zweedse klimaatactivist, is een held gemaakt. De documentaire I Am Greta laat zien dat het haar machteloos maakt, maar werkt net zo hard mee aan die heldenstatus. [..] Het probleem van de klimaatcrisis is het decor waarin een heel ander gevaar wordt blootgelegd: dat van de huidige beroemdheidscultuur.”

Tijdens het kijken vroeg ik mij zo, hardop, af “maar, hebben ze dan alles nagespeeld ofzo?”. Want alles, vanaf de eerste stakingsdagen, was gefilmd. Maar het bleek niet nagespeeld, integendeel.

Hoe kwam de film tot stand?

Greta’s over-grootvader, Svante Arrhenius, was een bekende man in Zweden. En hij was ook de eerste die het ‘broeikas-effect’ beschreef. Het is zelfs naar hem genoemd.

Arrhenius wordt gezien als de eerste wetenschapper die het zogenaamde Arrheniuseffect beschreef, een natuurlijke versterking van de opwarming door toenemende verdamping van water en koolstofdioxide (CO2) uit zee als gevolg van afname van de aardse albedo. Hij voorspelde dat een toename van CO2 in de atmosfeer een stijging van de temperatuur op aarde veroorzaakt. Volgens hem zou een verdubbeling van CO2 gecorreleerd zijn met een opwarming van 4 tot 6 graden, die voor 2/3e deel door waterdamp en voor 1/3e deel door CO2 veroorzaakt werd.

Ze zal dus niet geheel onbekend zijn geweest met CO2, broeikas etc. Haar ouders zijn welgesteld en bekend. Moeder is zangeres, vader is acteur. Ze zijn het prototype welgestelde Zweden.

Een meisje van 15, met zo’n achtergrond, gaat in haar eentje demonstreren en er is nagenoeg direct een regiseur die ‘toevallig’ haar gaat filmen. Voor een documentaire. Hoe toevallig is dat eigenlijk? Dat is toch raar, als je er over nadenkt? Van begin tot einde is haar activisme secuur vastgelegd.

Wat heet ‘toeval’?

Een beetje zoeken op Wikipedia geeft interessante informatie over wat er eigenlijk aan de hand is.

Greta Thunberg werd reeds op 20 augustus 2018, de eerste dag van haar protest, “ontdekt” door We Don’t Have Time, een Zweedse tech-start-up onder leiding van CEO Ingmar Rentzhog, een kennis van haar moeder Malena Ernman. [..]

Het bedrijf heeft een bestuursraad en een adviesraad, met daarin onder meer een vertegenwoordiger van meubelgigant IKEA. CEO van het bedrijf is Ingmar Rentzhog; Chief Operating Officer is David Olsson. In februari 2019 waren zij de enige twee met een salaris in het bedrijf.

Ingmar Rentzhog is tevens stichter en CEO van communicatieconsultant Laika, en leader in het Climate Reality Project van voormalig vicepresident Al Gore.

Geheel toevallig (zo gaat het officiële verhaal) wandelde deze PR-specialist op de éérste stakingsdag langs haar toen ze een schoolstaking hield. Maakte een foto van haar en plaatste de foto met tekst van haar flyer op het twitter-account van zijn onderneming. En op dezelfde dag, nagenoeg op hetzelfde moment, plaatste ook Greta deze op Twitter (news.com.au). Natuurlijk kan dat zo gebeurd zijn.

Maar, hoe kwam ze eigenlijk op het idee van de schoolstaking?

In een interview met Amy Goodman van Democracy Now! en later op haar Facebookpagina zei Thunberg dat het idee van een schoolstaking voor het eerst bij haar opkwam na de Schietpartij op Stoneman Douglas High School op 14 februari 2018, toen een aantal jongeren weigerde nog naar school te gaan. Kort nadat ze in mei 2018 een schrijfwedstrijd van Svenska Dagbladet had gewonnen, opperde Bo Thorén van de milieugroep Fossil Free Dalsland de mogelijkheid van een schoolstaking als actiemiddel. Greta vond dit een prima idee, maar kreeg weinig steun van andere leden van de milieugroep, en al evenmin van haar ouders. Toen besloot ze de staking op haar eentje te houden. (Wikipedia)

Zoals gezegd zou Rentzhog ‘toevallig’ langs haar zijn gewandeld. Maar andere bronnen weten te melden: “Rentzhog was informed by Bo Thoren about Greta’s first school strike one week before it happens.”

Verder is het inmiddels een bekend gegeven dat Rentzhog’s onderneming Greta’s afbeeldingen zou hebben uitgebuit en hebben haar ouders de banden met zijn bedrijf verbroken.

Windmolenpark Groningen

Kinderen gebruiken voor het hogere doel

Greta is niet het eerste meisje als gezicht van activisme tegen klimaatverandering. We zagen ook Severn Suzuki jaren geleden als kind-activist.

Ik kan het (nog) niet bewijzen maar alles wijst er op dat de documentaire vooraf gepland is. Net als de toevallige ontmoeting met de steenrijke ondernemer-activist Rentzhog dat was. Die haar vanaf het eerste moment gelanceerd heeft via onder andere social media.

Er gaan enorme bedragen om in het ‘klimaat-activisme’. De Duitse Luisa Neubauer, leidster van de Duitse “Schoolstakingen voor het klimaar”, is ambasadeur van “One”. Opgericht door o.a. Bono indertijd, en door de Gates Foundation financieel mogelijk gemaakt.

Ook Greta = business. Niet dat je haar daar over iets kunt aanwrijven maar alles wat ze doet kost klauwen met geld. Vader is haar full-time manager. Wie betaalt dat allemaal? Greta zegt dat ze het allemaal gratis en voor niets doet en haar ouders haar financieel ondersteunen.

De Toronto Sun vraagt echter volledig terecht: “But no one gets from New York to Montreal to Edmonton and on to Chile for free. Is it just her parents?” – dat is nagenoeg onmogelijk dat die dat allemaal hebben betaald. Ze heeft een eigen organisatie inmiddels. Een “stichting”. Prijzen die haar toegekend worden geeft ze weg aan andere activisten, zo stelt ze.

Maakbaar klimaat
Ik ben geen klimaatontkenner en ook geen aanhanger van samenzweringstheorieën. Wel geloof ik dat het klimaat niet door mensen ‘maakbaar’ is. Daarover is de geschiedenis helder. We hebben al heel veel wisselingen in het klimaat gehad over de afgelopen duizenden jaren. Alleen al het feit dat nu onder de permafrost allerlei dieren vandaan worden gehaald tonen dat aan. Maar ook een recent artikel over de bewoners van Noorwegen, het feit dat Groenland vroeger landbouwgebied was en ga zo maar door.

Er is te kust en te keur allerlei ‘samenzweringsmateriaal’ te vinden over dit onderwerp. Mijn conclusie is dat er wel degelijk mensen of organisaties achter haar zitten die haar niet alleen financieren maar ook uitbuiten. Dat kun je Greta niet kwalijk nemen. Haar ouders en de andere volwassenen om haar heen wél. Die zouden dit moeten doorzien. Als ze er al niet aan meewerken.

Industriëlen voeren oorlog over de rug van kinderen en activisten
Ze is een pion in een spel. Net als alle andere kinderen, wereldwijd, die aan het ‘klimaatstaken’ waren. De ‘groene’ ondernemingen, die uit zijn op grote contracten voor windmolens, “verduurzamingsprojecten”, enzovoorts willen cashen. Milieu is, in mijn ogen, een verdienmodel geworden. Linkse activisten en kinderen zijn hierin niet meer dan de schaakstukken.

Ik heb een hekel aan Putin. Maar misschien had hij toch wel gelijk en is ze een ‘onwetend kind’. Die niet in de gaten heeft dat er een strijd gaande is tussen de oude, fossiele, energie-industrie (waar Rusland veel geld aan verdiend) en de nieuwe, ‘groene’, industrie.

Ik ben bang dat over een paar jaar Greta is “vergeten”. Ze is dan geen kind meer en niet meer interessant om als boegbeeld te dienen. De kinderen die nu aan de schoolstakingen meegedaan hebben inmiddels zelf niet bepaald klimaatneutraal dagelijks met de auto naar kantoor gaan en in de rat-race terecht zijn gekomen; consumeren, meer, meer en meer.

anonymous_the_noord_nieuwland_in_table_bay_1762_VOCTerug naar de 17e eeuw dan maar?
Nog één detail uit de documentaire. Greta hield van bananen zo te zien. Het toeval wil dat Vrouw en ik recent een gesprek hadden over de plannen om landbouwgrond van boeren af te pakken en daar natuurgebied van te maken. Stemmen die opgaan dat Nederland ‘zelfvoorzienend’ moet worden. De linkse partijen roepen het regelmatig: consuminderen, stoppen met al die import.

Ik ben benieuwd hoe we dan nog aan (om maar wat te noemen) een banaantje, mango, manderijnen, sinaasappels, koffie, thee, pinda’s, soja en allerlei andere producten moeten gaan komen?

Geen import en wereldhandel meer? Alleen nog maar zelfvoorzienend? Uitsluitend energie van zon en wind? Dan zijn we terug in de 17e eeuw. Ik zie het nog niet zo snel gebeuren dat we met zeilboten de wereldzee weer gaan bevaren om met een aan scheurbuik stervende bemanning specerijen uit ‘de oost’ te halen.. laat staan bananen.